Skip to content

ARAŞTIRMA

ŞUBAT 2019 SAYI: 129

AR-GE 250 ARAŞTIRMASI YAYIMLANDI

TURKISHTIME’IN 2012 YILINDAN BERİ TİM İLK 1000 İHRACATÇI FİRMA ARAŞTIRMASI İLE HİSSELERİ BORSA İSTANBUL’DA İŞLEM GÖREN HALKA AÇIK ŞİRKETLERİN YILSONU BİLANÇOLARINDA YER ALAN BİLGİLERDEN YOLA ÇIKARAK HAZIRLADIĞI AR-GE 250 ARAŞTIRMASININ 2017 YILI SONUÇLARI, GEÇTİĞİMİZ ARALIK AYINDA YAYIMLANMIŞTI. ARAŞTIRMADA MAKİNE SEKTÖRÜNDEN 16 FİRMA YER ALIRKEN, EN ÇOK AR-GE MERKEZİNE SAHİP OLAN MAKİNE SEKTÖRÜNÜN AR-GE HARCAMASININ, İSTİHDAM VE PATENT BAŞLIKLARINDA LİSTENİN ALT SIRALARINDA KALMASI DİKKAT ÇEKİYOR.

Turkishtime tarafından hazırlanan “Ar- Ge 250, Türkiye’nin En Çok Ar-Ge Harcaması Yapan Şirketleri” araştırmasına göre 2017 yılında en fazla Ar-Ge harcaması yapan şirket, 1 milyar 674 milyon TL ile ASELSAN oldu. Ar-Ge 250 araştırmasının ilk 10’unda savunma ve havacılık sektöründen dört, otomotivden üç, beyaz eşyadan iki, elektronik sektöründen bir şirket bulunuyor. 2012 yılından bu yana her yıl yayımlanan araştırmanın 2017 sonuçları 250 şirketin toplam Ar-Ge harcamasının bir önceki döneme göre yüzde 15,8 artış gösterdiğini ortaya koyarken, toplam Ar-Ge harcamaları 7 milyar TL’yi geçmiş durumda.

Araştırmanın birincisi ASELSAN, 1,67 milyar TL’lik Ar-Ge harcaması ile toplam cirosunun yüzde 31’ini Ar-Ge bütçesine ayırırken, araştırmanın ikinci sırasında yer alan Tusaş ise araştırmanın kapsadığı 2017 yılında 1 milyar TL’nin üzerinde Ar-Ge harcaması gerçekleştirdi. 2017’de Ar-Ge 250’de bulunan şirketlerin Ar-Ge çalışan sayısı toplamda 22 bin 531 olurken, istihdamda da ilk sırayı yine ASELSAN aldı. Türkiye’de Ar-Ge alanında 1261, dünya çapında ise 30 bin çalışanı bulunan Arçelik ise Ar-Ge merkezlerinde alınan patent sayısına göre en yakın rakibine büyük fark atarak 618 patent ile birinci oldu. Arçelik aynı dönemde 140 adet de tasarım tescili alarak tasarım alanında da iddialı olduğunu gösterdi. Diğer yandan, araştırmanın çarpıcı sonuçlarından birine göre, ilk 100 firma içerisinde sadece bir yazılım firması yer alıyor. Oysa dünyada Ar-Ge deyince aklımıza Microsoft, Google gibi yazılım şirketleri geliyor. Buna rağmen Türkiye’deki en kapsamlı Ar-Ge araştırmalarından biri olan Ar-Ge 250’nin ilk 100’ünde sadece Logo Yazılım (harcamaya göre 13’üncü sırada) yer alabilmiş. Diğer yandan Logo Yazılım, Ar-Ge harcamalarının toplam cirodan aldığı payda ise yüzde 40’lık payla ilk sırada yer alıyor.

MAKİNE SEKTÖRÜ GERİDE KALIYOR

Diğer yandan, 5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge faaliyeti yürüten Ar-Ge merkezi sayısı 2018 yılının Ağustos ayında 958’e, tasarım merkezi sayısı aynı yılın Haziran ayı verilerine göre 230’a yükseldiği bilgisini de paylaşan araştırma; bu dönemdeki istatistiklere göre Ar-Ge merkezi belgesi sahibi şirketlerin 135’inin makine ve teçhizat imalatı (güncel rakam 156’ya yükselmiş durumda), 100’ünün otomotiv yan sanayisi, 86’sının yazılım, 71’inin ise bilgisayar ve iletişim teknolojileri alanında faaliyette bulunduğunun altını çiziyor. Benzer şekilde, tasarım merkezlerinin 55’i tekstil, 32’si imalat, 25’i makine ve teçhizat sektörlerine yönelik faaliyette bulunurken, yine Ar-Ge ve tasarım merkezleri kapsamında 52 bin 696 Ar-Ge personeli ve 4 bin 790 tasarım personeli istihdam ediliyor.

Bununla birlikte, Ar-Ge 250 araştırma sonuçlarında makine sektörü özelinde kapsamlı bir içerik bulunmasa da makine sektöründen 16 firmanın ilk 250 firma içerisinde yer aldığını söyleyebiliriz.

Makine sektörü özelinde en çok Ar-Ge harcamasını yapan şirket 25,3 milyon TL ile 34’üncü sırada yer alan Hidromek iken, Ar-Ge personeli istihdamında ise Hidromek 118 kişilik istihdamla 27’nci sırada bulunuyor. Ar-Ge harcamasında 14,2 milyon TL ile 53’üncü sıradaki Durmazlar Makina ise 96 kişilik Ar-Ge personeli istihdamıyla 36’ncı sırada kendisine yer bulmuş. Son olarak, 6,2 milyon TL’lik Ar-Ge harcamasıyla 85’inci sırada bulunan İmaş Makina’nın, toplam cirodan Ar-Ge’ye ayrılan payda ise yüzde 4,5’lik payla 23’üncü sırada bulunduğunu söyleyelim.