Skip to content

SAĞLIK

MAYIS 2019 SAYI: 132

AZ YA DA ÇOK UYUYORSANIZ DİKKAT! SAĞLIKSIZ UYKU, ÖMÜRDEN 6 İLA 10 YIL ÇALIYOR

“AKŞAM YATMAK BILMIYORSUN, SABAH KALKMAK BILMIYORSUN” SÖZLERI SIZE DE TANIDIK GELDI MI? ÇOĞUMUZUN GENÇLIK DÖNEMINDE ANNELERIMIZDEN SIK SIK DUYDUĞU BU SÖZ, UYKUYA DAIR MUHTEMELEN AKILDA EN ÇOK KALAN KULLANIMLARDAN BIRI. SAĞLIKLI UYKUNUN ILERI YAŞLARDA HASTALIKLARLA KARŞILAŞMADAN HAYATA DEVAM ETME AÇISINDAN DA KRITIK OLDUĞUNU BELIRTEN UZMANLAR, UYKUNUN SAĞLIKLI, YETERLI VE IYI OLMASININ YAŞLANMAYLA ORTAYA ÇIKAN SAĞLIK SORUNLARININ OLUŞUMUNU ENGELLEDIĞININ NET OLARAK ORTAYA KOYULDUĞUNA DIKKAT ÇEKIYOR.

Uykunun temel işlevi, bizi uyanıklığa hazır hale getirmektir. İyi ve yeterli uyku uyumak, bizi uyanıkken daha aktif, dinç ve dikkatli kılar. Uyku sırasında uyanıklıkta yapılamayan bazı işlevler yerine getirilirken, bu işlevlerin beyine zarar veren bazı oksidatif stres faktörlerinin yok edilmesi, bağışıklık sisteminin aktif çalışması ve enerji dengesinin korunmasını sağladığını belirten Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aksu, uykunun her döneminin yeterli sürede olduğu, uykuyu ve uyku sırasında olması gereken beyin ve vücut işlevlerini etkileyen bir bozukluğun olmadığı uyku durumunu “sağlıklı uyku” olarak nitelendiriyor.

SAĞLIKLI UYKU SORUNSUZ YAŞLANMA DEMEK

Fizyolojik ve kaçınılmaz bir olay olan yaşlanmada en önemli şey, ileri yaşlarda görülme riski ve sıklığı artan hastalıkların oluşumunun engellenmesidir. Beden sağlığı için çok önemli olan sağlıklı uyku da sağlıklı yaşlanmaya en çok yardım eden faktörlerden biridir. Prof. Dr. Aksu, iyi uyumanın sağlıklı yaşlanmaya katkısını açıklarken, “Uykunun yeterli sürede ve kalitede olması, yaşlanmayı oluşturduğu düşünülen bazı maddelerin yok edilmesini sağlar. Ayrıca kişiyi kalp ve beyin damar hastalıklarından, diyabetten ve obeziteden korur. Sağlıklı uyku, bağışıklık sistemini güçlendirirken, yaşlanmayla daha sık ortaya çıkan hastalıkların gelişmesini de önler” diyor. Yine Prof. Dr. Aksu’ya göre, sağlıklı bir uyku sırasında iştah, doygunluk ve metabolizma hormonları düzenleniyor; otonomik denge denilen sempatik-parasempatik sistem arasındaki denge sağlanıyor; bağışıklık sistemi yapılandırılıyor ve ayrıca hücre ölümüne yol açan oksidatif stres faktörü maddeler temizleniyor.

UYKUSUZLUĞUN SONUÇLARI VAHIM!

2010’da Türkiye’de yapılan TAPES (Türkiye’de Erişkin Toplumda Ulusal Uyku Epidemiyolojisi Çalışması) araştırması ile 2008 yılında Avrupa Uyku Araştırma Topluluğunun (European Sleep Research Society- ESRS) yaptığı çalışmalar, uykuda solunum bozukluğu ile yaşlı nüfusta kalp damar hastalığı, inme ve hipertansiyon arasında doğrusal bir ilişki tespit etmiş durumda. Tüm Türkiye’yi kapsayan TAPES çalışmasının ülkemizdeki durumu göstermesi açısından önemli olduğunu söyleyen Prof. Dr. Aksu, “Sürekli uyku halinde olanlarda, huzursuz bacak sendromu yaşayanlarda ve uykuda solunum bozukluğu olanlarda hipertansiyon, inme ve kalp hastalığı görülme sıklığı belirgin şekilde artıyor” diyor. Araştırmanın dikkat çeken bir başka sonucu ise ortalama altı saatten kısa ve 10 saatten uzun uyuyanların yaşam sürelerinin 6 ila 10 saat arası uyuyanlardan daha kısa olması!