Türkiye klima pazarı son on yılda çok önemli bir dönüşüm süreci yaşadı. Bu süreçte, da- ğıtım kanalından fiyatlara, tüketici algılarından reklamlara kadar pek çok şey değişti. Her şeyden önce klima pazarı çok büyüdü. On sene öncesine baktığımızda yaklaşık 200 binler mertebesinde seyreden bir klima pazarı söz konusu iken bugün geldiğimiz noktada 1.2 milyon adet mertebesinde bir pazar söz konusu. Bu büyümede en önemli etkiye sahip firmalardan biri ise Arçelik-LG. Firmanın yerli üretici olarak pazarın bu gelişiminde büyük bir katkısı söz konusu. 2000 yılından önce klima sadece üst gelir grubundan insanların alabildiği bir ürünken Arçelik-LG’nin de büyümesiyle neredeyse her gelir grubuna hitap eden bir ürün oldu. Arçelik-LG Genel Müdürü Hakan Bulgurlu, Bugün gelinen noktada Arçelik- LG’nin faaliyet alanını ev tipi klimaların yanı sıra ticari ve profesyonel klima sistemleri ile genişlettiğini ve yeni vizyonunu “iklimlendirme alanında ilk tercih olmak” olarak belirlediğini söylüyor.  

ARÇELİK-LG’NİN BAŞARISININ SIRRI
2000 yılından önce ise birkaç Japon markası pazarda dağıtılıyordu ve pazarı n büyük çoğunluğu bu dağıtıcıların elinde bulunuyordu. Arçelik-LG’nin klima pazarında ağırlığının artması ile birlikte, klima dağıtım kanalında dengeler beyaz eşya bayileri lehine değişmeye başladı. Klima ihtisas bayilerinin pazardaki satış ağırlığı azaldı. Arçelik yurt çapı nda yaygın beyaz eşya kanalı sayesinde klimanın ülkenin her köşesine ulaşması nı sağladı. Bu noktada montaj ve servis hizmeti de ayrıldı. Arçelik, ücretsiz keşif, ücretsiz montaj gibi pek çok farklı ve yenilikçi uygulamayı devreye aldı. Klima montaj ve servis hizmeti Arçelik yetkili servis kanalı üzerinden verilmeye başlandı ve pek çok başka firma da benzer uygulamaları takip etti. Bu süreçte orta ve alt gelir gruplarından daha fazla insan klima üründen haberdar oldu. Otomobillerinde ve iş yerlerinde klima kullanan insanlar, aynı konforu evlerinde de yaşamak istediler ürünün penetrasyonu yüzde 1-2’lerden hızla artarak bugün yüzde 11-12’lere ulşatı. Ayrıca, tüm dünya pazarlarında olduğ u gibi, Çin menşeli ürünlerin 2002 yılında itibaren pazar girmesi, fiyat seviyelerinin düşmesine yol açtı. Bu süreçte en karlı çıkan yine Arçelik-LG oldu çünkü bir tarafta kaliteli bir imaja sahip ama çok pahalı Japon ürünleri varken diğer tarafta çok ucuz ama üst üste iki yaz kullanamadığınız Çin ürünleri bulunuyordu. Tam ortada ise farklı ürün tipleri, dayanıklılık, enerji verimi, yüksek servis hizmet kalitesi ile Arçelik LG yer alıyordu. Bu sayede de Arçelik-LG 2002’den beri çok fragmante hale gelmiş olan ev tipi klima pazarında yüzde 50 üzerinde pazar payına sahip oldu.  

PAZARIN HAKİMİ ARÇELİK-LG
Arçelik-LG, Arçelik ile dünyanın bugün en büyük klima üreticisi olan LG Electronics’in yüzde 50-50 ortaklığı ile 1999 yılında kuruldu. Gebze Organize Sanayi Bölgesinde yer alan üretim tesislerinde 2000 yılı Mayıs ayında ilk üretim gerçekleştiren Şrma kuruluşunda 100 milyon doların üzerinde satış yapmak hedef ile yola çıktı. Arçelik-LG yıllık 300 bin adet ev tipi ve split klima üretimi kapasitesine sahipti. Kısa zamanda bu hedeŞne ulaşarak 2008 yılından önce 1 milyon adetten fazla ev tipi klima satışı- nı yeni hedef olarak belirledi. 2007 yılında bu hedefine ulaşan şirket, 2008 yılında 1,5 milyon adet üretim kapasitesine ulaştı. Arçelik-LG, 2000 yılından beri her yıl sıçramalı olarak büyüdü. Bu büyümede artan ihracat rakamlarının yanı sıra yurtiçi pazarın da büyük katkısı oldu. Aslında bu karşılıklı bir etkileşimdi. Arçelik-LG’nin üretim rakamları arttıkça, tüketici fiyatlarında azalmalar meydana geldi. Aynı zamanda kendi bünyesinde AR-GE yapan Arçelik-LG çeşitli ürün ve teknolojilerdeki liderliği ile tüketicilerin kaliteli, erişilebilir, kolay kullanı labilen ve dayanıklı klimalara ulaşabilmesini sağladı. Bu anlamda pazarın büyümesindeki ana itici gücü oluşturdu. 2002 senesinden beri Arçelik-LG ev tipi klima pazarında yüzde 50 paya sahip ve pazarın şekillenmesinde önemli katkıları bulunuyor.  

FARKLI İHTİYAÇLARA GÖRE KLİMA ÜRETMEK
Arçelik-LG, hedef pazarların müşteri ihtiyaçları na uygun ürünleri kendi bünyesinde bulunan AR-GE bölümümüzde tasarlıyor. Örneğin, enerji verimliliği ve çevre duyarlılığının ön planda olduğu Avrupa ülkeleri için R-410 A soğutucu akışkan kullanan, enerji verimliliği yüksek ürünler tasarlanırken, Ortadoğu ve Afrika pazarları için, daha zorlu şartlarda sorunsuz çalışabilecek klimalar üretiliyor. Ülkemizde de farklı bölgelerin farklı coğrafi, kültürel ve altyapısal özellikleri olduğu için geniş ve pek çok farklı tüketici grubuna hitap eden bir ürün gamını yurtiçi pazarı için üretiyor. Yaşam koşullarında ve klima teknolojisinde meydana gelen değişimler uyarınca, ürünlerin teknik ve fonksiyonel özelliklerinde sürekli iyileştirmeler yapılıyor. Geniş bir AR-GE ekibi ile çalışan Arçelik- LG’nin bu ekibi içerisinde makine, elektrik, elektronik mühendisleri, memurlar ve teknisyenler yer alıyor. Arçe- lik-LG fabrikasında AR-GE çalışmaları hedef pazarların müşteri ihtiyaçlarının tespiti ile başlıyor. Bu anlamda QFD, FMEA, Altı Sigma gibi çalışmalar yapı- lıyor. Bu çalışmalar sonucunda belirlenen müşteri ihtiyaçları tasarıma aktarılı- yor Tasarım aşamasında, tüm ürünlerin bilgisayarlı ortamda üç boyutlu modellemeleri yapılıyor. Yapılan bu modellemelerden çeşitli yöntemler kullanılarak ürün prototipleri oluşturuluyor. Oluşturulan bu prototipler kalorimetrik performans deney odalarında çeşitli deneylere tabi tutularak, optimum performans noktasına getiriliyor.  

ARÇELİK-LG’DEN DOĞA DOSTU YENİLİKLER
Arçelik-LG’de 2007 senesinde gerçekleştirilen yenilikler temel olarak inverter teknolojisinin mono ve multi split ürünlerde kullanımı, enerji verimliliğinin artı rılması ve daha yüksek ısıtma performansı na sahip ürünlerin geliştirilmesi olarak özetlenebilir. Inverter kompresör teknolojisi sayesinde bu ürünler ihtiyaç duyulan ısıtma-so- ğutma kapasitesine göre çalışma hızları- nı kendileri ayarlıyorlar. Mekandaki sı- caklık değeri istenen seviyeye geldiğinde normal kompresörlü klimalar gibi kompresörü durdurmak ve sonra yeniden başlatmak yerine kompresörün hı- zını arttırıp azaltarak istenen kapasiteyi sağlıyorlar. Bu sayede normal kompresörlü klimalar ile kıyaslandığında yüzde 44’e varan enerji tasarrufu sağlayabiliyorlar. Ayrıca Invertech serisi klimalar iç ünite fanı, dış ünite fan ve kompresörlerinde kullanılan motorlar BLDC teknolojine sahip doğru akımla çalışan motorlar. Bu nedenle normal klimalardan çok daha sessiz bir kullanım imkânı sunuyor. Bunun yanında bu klimalar, kışın dış ortam sıcaklığının sıfır derecenin altında olduğu durumlarda bile verimli ısıtma yapabiliyor. Eksi 15 derece dış ortam koşullarında bu klima modeli ısıtma konumunda çalıştırılabiliyor. Invertech klimalar Mirror serisi iç üniteleri kullanarak yüksek teknolojiyi, şık ve modern bir tasarımla birleştirmiş bir model. Arçelik-LG’nin 2007 senesinde geliştirilen bir diğer önemli ürün grubu ise inverter multi çoklu sistem klimaları. Bu klimalarla çeşitli dış ünitelere, iç mekân ihtiyaçlarına göre farklı tip ve kapasitelerde iç üniteler bağlanabiliyor ve bu sayede bir dış ünite ile birden fazla mekânda iklimlendirme yapılabiliyor. Arçelik-LG’nin dış ünite ürün gamı günümüzde 1 dış üniteye 9 adet iç ünitenin bağlanabildiği Multi FDX sistem ve 1 dış üniteye 3 ve 4 adet iç ünitenin bağlanabildiği Multi F sistemler. Oldukça uzun ve esnek borulama yapılabilen bu sistemde toplam borulama 145 metre, iç ünite ve dış ünite arasındaki yükseklik farkı 30 metreye ulaşabiliyor. Multi F sistem dış ünitelerimizden 1+4 sistem olanı 24.000 Btu nominal kapasiteye sahiptir ve bağlanan iç ünitelerin toplam kapasitesi 39.000 Btu’ya ulaşabilir. 1+3 sistem dış ünitemiz ise 18.000 Btu kapasiteye sahiptir ve 30.000 Btu’ya kadar toplam iç ünite kombinasyonu bağlanabilir. Multi F sistemlerimizde toplam borulama mesafesi 70 metreye, iç ve dış ünite arasındaki yükseklik farkı 15 metreye ulaşabilir. Multi FDX ve F sistem klimalar, duvar tipi mirror iç üniteler, standart plasmalı iç üniteler, tek yön, çift yön ve dört yöne üşemeli kaset tipleri, yer tavan tipleri, düşük ve yüksek statik basınçlı gizli tavan tipleri gibi farklı pek çok iç ünite uygulaması yapılabiliyor. Multi Inverter sistem klimalarda yüksek verimli DC Inverter kompresörler kullanı lıyor. Bu kompresörler ve sistemde kullanılan iç-dış ünite fan motorları da yine BLDC teknolojisine sahip ve bu sayede çok sessiz çalışarak ortam konforunu garanti altına alıyorlar.  

ÖZEL BİR KLİMA: ARTCOOL FRAME
Arçelik-LG’nin 2008 senesi için geliştirdiğ i bir diğer ilginç ürün ise Artcool Frame olarak adlandırılan kare tipi klimalar. Bu klimaya iç ünite üzerinde bir çerçeve uygulaması yapılmış ve resim değiştirme uygulaması yapılacak hale getirilmiş. Bu sayede tüketiciler artık klimalarının nasıl görüneceğine kendileri karar verebiliyorlar ve kişiselleştirme uygulamasına gidebiliyorlar. Artcool Frame ürünün bir diğer önemli özelliğ i ise 3 boyutlu hava dağılımı teknolojisi. Bu teknoloji sayesinde ortama üşenen hava diğer klimalarda olduğu gibi tek bir noktadan değil klimanın sağ-sol alt bölümlerinde bulunan üç farklı noktadan üşenerek daha homojen, dengeli ve sağlıklı bir soğutma sağlanıyor. Böylelikle, kimi müşterilerin klima çarpması sonucu rahatsız olma, kas tutulması vb şikayetleri de ortadan kalkmış oluyor.  

100’DEN FAZLA ÜLKEYE İHRACAT
Arçelik-LG, kuruluşundan bu güne hem Arçelik, hem Beko hem de LG markaları ile ihracat gerçekleştiriyor. Firmanın ihracatı ilk başlarda Irak ve birkaç Balkan ülkesini kapsarken bugün gelinen noktada Batı Avrupa’dan Güney Afrika’ya, Rusya’dan Arap yarımadasına kadar geniş bir coğrafyada 100’den fazla ülkeye ihracat yapıyor. İhracat yapılan coğrafya bu kadar geniş olunca, ihraç edilen ürünlerin çeşitleri ve özellikleri de birbirinden çok farklı oluyor. Farklı tasarım kriterlerine sahip duvar tipi split klimalardan, roof-top ve paket tipi ürünlere, değişken debili sistemlerden hafif ticari sistemlere kadar pek çok farklı ürün grubu şu anda ihraç ediliyor. Zaten bu da bu pazarlarda Arçelik- LG’nin kısa sürede gelişmesinin sebebi. Hakan Bulgurlu, “Hedef pazarların ihtiyaçları nı doğru okuyabilmek ve bu ihtiyaçlara doğru cevap verebilmek, hedef pazarın gerektirdiği fiyatlama stratejisine sahip olabilmek ve o maliyetlerle üretim yapabilmek gelişimimizin en önemli nedeni” diyor.  

KLİMA ARTIK LÜKS DE⁄İL İHTİYAÇ
Bugün gelinen noktada Türkiye klima pazarında 3 üretici bulunuyor. Tüketiciler artık bu ürünü bir lüks değil, ihtiyaç olarak görüyorlar. Ürüne, beyaz eşya bayileri, klima ihtisas bayileri, hipermarketler gibi pek çok farklı kanaldan ulaşmak mümkün. Hatta yavaş yavaş klima market denilen yeni bir yapılanma olgusu ortaya çıkıyor, daha nihai tüketiciye dönük, şık ve ferah mağazalar piyasada yerini alıyor. Ürün bilinirliği hızla artıyor ve tüketiciler ürünün kalite parametreleri hakkında belirli bir bilinç seviyesine ulaşıyorlar. Bu da rekabetin bundan sonra, daha dengeli ve oturmuş bir düzen içerisinde gerçekleşeceğinin sinyallerini veriyor. Ticari klima pazarına baktığımızda ise yine çeşitli değişimler görüyoruz. Her şeyden önce ürün teknolojileri değişiyor. Yaşam standartları değiştikçe, bunun sonucunda da bina tipleri ve mimari değişiyor. Böylelikle her geçen gün klima konusunda farklı ihtiyaçlar ortaya çıkıyor. Her geçen gün daha verimli, daha kolay uygulanır, yatırım ve işletme maliyetleri daha az olan ürünler devreye alınıyor. Soğutma grupları değişken debili çoklu sistemlerle değiştiriliyor, mono split uygulamalar yerlerini multi splitlere bırakı- yor, ürünlerde inverter teknolojisinin kullanımı hızla artıyor. Ev tipi klima pazarına göre çok daha stabil bir sektör olmasına rağmen, ticari klima pazarında da firmalar açısından çeşitli konsolidasyonlar gerçekleşti. Bir kısım firma pazardan çekilirken, kimileri el değiştirdi, kimileri ise yapılarını de- ğiştirerek kendilerini pazarda yeniden konumlandırdılar. Ticari klima alanında Arçelik-LG 2006 yılında yurtdışı pazarlara üretim yapmaya başladı. 2007’nin son çeyreğinden itibaren ise yurtiçi pazardaki faaliyetlerine hız verdi. Arçelik-LG tıpkı ev tipi klima pazarında olduğu gibi bu pazarda da bir değişimi başlatmayı hedefliyor.  

“ Arçelik-LG’nin 2008 senesi için geliştirdiği sıra dışı bir ürün olan Artcool Frame kare tipi bir klima. Bu klimaya iç ünite üzerinde bir çerçeve uygulaması monte edilmiş ve resim değiştirme uygulaması yapılacak hale getirilmiş.” 

  “ Arçelik-LG, kuruluşundan bu güne hem Arçelik, hem Beko hem de LG markaları ile ihracat gerçekleştiriyor. Firmanın ihracatı ilk başlarda Irak ve birkaç Balkan ülkesini kapsarken bugün gelinen noktada Batı Avrupa’dan Güney Afrika’ya, Rusya’dan Arap yarımadasına kadar geniş bir coğrafyada 100’den fazla ülkeye ihracat yapıyor.”  

Hakan Bulgurlu Arçelik-LG Genel Müdürü Türkiye’de klima pazarının gelişimine öncülük eden firmamız, ev tipi klima pazarının yüzde 50’sini elinde bulunduruyor.