Türk Makine Sanayi Sektörü 90’lı yılların sonundan bu yana hızlı bir büyüme trendi yakalamı ş ve dünya pazarlarına açılmayı başarabilmiş durumda. Öneminin biraz geç fark edilmesine ve dünya pazarı göz önüne alındığında henüz istenilen seviyeye gelememiş olması na rağmen, ülkemizdeki makine sektörü dünya çapında aktörler yaratmayı başarabilmiş durumda. Ülkemize, yüksek miktarda katma değer kazandı- ran ve ekonomik bağımsızlığımızın en önemli göstergesi olan makine sektöründe iştigal eden başarılı aktörlerden biri de Bursa Organize Sanayi Bölgesi’nde 70 bin metrekarelik tesislerinde metal sac işleme makineleri üreten Baykal Makina.  

İMALATTA 54 YILLIK DENEYİM
1950 yılından beri metal işleme sektörünün içinde olan Baykal Makina, 54 yıldır makine imalatı yapmakta olup, sektörün Türkiye’deki kurucusu ve öncüleri arası nda yer alıyor. Baykal’ın ürettiği makineleri, takım tezgâhları denilen sanayi kolunun bir alt gurubu olan metal sac işleme makineleri oluşturuyor. Üretilen abkant pres, giyotin makas, plazma kesim ve panç makineleri, Firmanın kuruluşundan bu yana “Baykal” markası ile satışa sunuluyor. Firma, 2007 yılı içinde gerçekleştirdiği bir satın alma operasyonu sonucu, Almanya’nı n 54 yıllık köklü makine markası WEINBRENNER GmbH’yi bünyesine katmış, dolayısı ile Türk sanayisine kazandırmayı başarmış durumda. Baykal, üretimini, hepsi Bursa Organize Sanayi bölgesinde bulunan, toplam alanı yaklaşık 70 bin metrekare olan, 4 adet makine üretim tesisinde yapıyor. Bunları n yanı sıra, Firmanın, Almanya (Weinbrenner GmbH), Hollanda (Baykal Holding B.V.) ve Bulgaristan’da sahip oldu- ğu şirketler bulunuyor.  

60’DAN FAZLA ÜLKEYE 56 MİLYON DOLAR İHRACAT 2007 yılını çok başarılı bir şekilde geçirdiklerini söyleyen Baykal Makina Satıştan Sorumlu İcra Kurulu Üyesi Faruk Doğru, “2007 yılında çeşitli model ve kapasitelerde toplam 2500 civarında makine ürettik. Baykal’ın 2007 yılı toplam satış cirosu yaklaşık 110 milyon YTL, ihracatı yaklaşık 56 milyon dolar olarak ortaya çıkmış olup beklentilerimizi karşılamaya devam ediyor. Makine, teçhizat ve tesis yatırımlarımız 2007 yılı içinde 4 milyon dolar civarında, son 5-6 yıllık dönemde ise toplam 25 milyon doları n üzerinde gerçekleşti” diyor. Aynı zamanda Firmanın, 2008 yılı içinde kapasite artırımına yönelik yatırımları bulunuyor. Baykal, 1977 yılından beri makine ihracatı yapmakta olup, bugüne kadar Türk ekonomisine yaklaşık 500 milyon dolar ihracat döviz girdisi sağlamış durumda. 60’ın üzerinde ülkeye ihracat yapan Firma, Avrupa ülkelerinin tamamı olmak üzere, Amerika kıtasından Avustralya’ya kadar geniş bir coğrafi yelpazede ihracat faaliyetlerini sürdürüyor. Takım tezgâhları talebi, endüstriyel üretim ile direkt bağlantılı olduğundan, sanayileşmiş batı ülkeleri doğal olarak Firmanın en önemli müşterileri arasında yer alı- yor. Aynı zamanda, iç pazarı da önemsediklerini belirten Faruk Doğru, “Tabii ki, piyasa lideri olarak Türkiye piyasası- nın Baykal açısından ayrı bir yeri var ve Türkiye satışlarımız her zaman diğer ülke piyasalarının önünde gitmeye devam edecek” diyor.  

PAZARDA KENDİ MARKA GÜCÜYLE REKABET EDİYOR
Firma, tüm ülkelere “Baykal” markası ile ve direkt ihracat yapmakta. Herhangi bir uluslararası ihracat Firması ile çalı şmayan Baykal Makina’nın önümüzde süreçte de böyle bir planı bulunmuyor. Makine sektörünün yapısı gereği, Baykal Makina’nın ihraç ettiği ürünler, alıcı ülkelerde yetkili makine pazarlama bayileri vasıtası ile nihai kullanıcılarına ulaşıyor. Bize ürünleri hakkında bilgi veren Faruk Doğru, “Ürünlerimiz saç işleme sektöründe her türlü sanayi ihtiyacına uygun kapasite ve teknolojik özelliklerde makineleri kapsıyor” diyor. Baykal Makina’nı n imalatını yaptığı makineler, tümüyle endüstriyel üretim sektörlerine hitap etmekte olup, metal sac levhaların kesim ve büküm işlerinde kullanılmak üzere pek çok sanayi kolunda alıcılarına ulaşıyor. Demir-çelik, metal eşya ve mobilya, çelik konstrüksiyon ve inşaat, beyaz eşya, ısıtma, havalandırma ve aircondition cihazları, otomotiv ve diğer kara ulaşım ve taşıma araçları, havacılık, gemi inşaat, telekomünikasyon ekipmanları, elektronik ve elektrikli alet ve cihazlar, enerji sektörü makine ve ekipmanları, her türlü makine imalatı, her türlü endüstriyel cihaz imalatı, her türlü metal fabrikasyon sanayi kollarında faaliyet gösteren, Türkiye’nin ve dünyanı n önde gelen bir çok fabrika ve tesisinde, Baykal Makina’nın üretmiş oldu- ğu makineler kullanılıyor.  

ABKANT PRES VE GİYOTİN MAKAS üRETİMİNDE TüRKİYE DüNYA LİDERİ
Özellikle abkant pres ve giyotin makas gibi ürünlerde Türkiye dünya ölçeğinde üretim yapıyor ve hatta bu sınıf ürünlerde ülkemiz dünyanın bir numaralı üreticisi haline gelmiş durumda. Genel olarak, sektörde rekabet, Türk Firmaları nın kendi arasında gerçekleşiyor olsa da, ülke bazında rekabet halinde bulunulan ülkeler olarak Japonya, İsviçre, Şnlandiya, Belçika, Hollanda ve İtayla gösterilebilir. Dünya sac işleme makineleri sektörünün, Türkiye’nin de dâhil olduğu bu 7 ülke arasında yoğunlaşmış olduğu görülüyor. Daha Şyat bazlı ve düşük teknoloji ürünler de hesaba katıldığında, bu ülkelere Çin’de ilave edilebilir.  

ÖLÇEK EKONOMİLİ ÜRETİM YAPMAK GEREKİYOR Uluslararası rekabette yapılması gerekenlerden bahseden Faruk Doğru, “Bu rekabetten avantajlı çıkabilmek için, en birinci kural bence ölçek ekonomili üretimi hayata geçirebilmek. Oturmuş ve bilinen bir makine teknolojisine sahip olmak ve bunu sağlam bir mühendislik birikimi ile desteklemek de önemli faktörler olarak dikkate alınmalı. Bütün bunlar ortaya bir fiyat / kalite dengesi çıkarır. Bunun haricinde, imalat ve kontrol proseslerinin etkinliği, bayi / müşteri ağı ve ilişkileri, satış sonrası servis destek sistemleri gibi firmadan firmaya değişebilecek etkenler de, uluslararası rekabette öne çıkacak faktörler” şeklinde konuşuyor. Elli küsur senedir makine imalatı yapan ve dünya üzerinde 60’dan fazla ülkeye uzanan bir bayi teşkilatına sahip bir firma olan Baykal Makina, enternasyonal bir makine markası olarak müşterilerinin nezdinde tescillenmiş durumda. Bu konum itibarı ile firma, ürünlerini, sektördeki en son teknolojik gelişmeleri kapsayan teknik özelliklerle donatılmış şekilde piyasaya sunmaya gayret ediyor. Dolayısı ile ürün güncelleme, geliştirme, yenileme gibi faaliyetler Baykal’da hiç durmaksızın sürüyor.  

SEKTÖRÜN BÜYÜMESİ İHRACAT YAPABİLMESİNE BAĞLI
Makine sektörünün büyümesi, belirli bir sermaye birikimine ulaşması ve sonucunda kaliteli ürünler üretebilmesi, büyük oranda ihracat yapabilmesine bağlı bulunuyor. Bu çerçeveden, sektörün yaşadığı sıkıntıları dile getiren Faruk Doğru, “Uluslararası rekabet ve kalite birbirlerini teşvik eden unsurlardır. Örneğin bizim ihtisas sahibi olduğumuz abkant ve giyotin gibi ürün gruplarında, yıllar önce başlanan ihracat çabaları sonucu bir kalite evrimi gerçekleşmiş ve bu mal gruplarında Türkiye’nin ithalat ihtiyacı cüzi bir düzeyde kalabilmiş durumda. Dolayısı ile ihracatın çok önemli olduğu bu sektördeki en önemli güncel sorun, mevcut düşük kur-yüksek faiz politikası uygulaması olarak önümüze çıkıyor” diyor.  

FİNANS DESTEĞİ ARTTIRILMALI
“Makine sektörü yatırım malları üreten bir sektör olduğundan, yatırım malı alan bir kişi bunu mümkün olan en düşük faiz ve en uzun vadeyle ödemek ister. Zira makineyi kendi üretiminde kullanarak amorti etmeyi planlıyordur. Bunun yanı sıra yeni bir pazara girmek veya mevcut pazardan ciddi pay almak makine sektörü söz konusu olduğunda en az 2-4 yıllık bir çalışmanın sonucu gelir. Başka bir deyişle, makine sektörü, uzun vadeli düşünmesi, uzun vadeli çalı şması gereken bir sektör olarak, kısa vadeli kazanımların peşinde olmamalı. Burada ortaya çıkan sorun, ülkemizde henüz orta ve uzun vade fonlama imkânları nın çok kısıtlı veya sadece çok büyük firmalara açık bir durum olması- dır? diyen Doğru, makine sektörünün büyük bölümünü oluşturan küçük ve orta ölçekli işletmelerin orta ve uzun vade finansman kaynaklarından yeterli ve gerektiği ölçüde yararlanamadıklarının altını çiziyor. Makine sektörüne yatırım yapmanın ve sektörü oluşturan Firmaları n desteklenmesinin çok önemli oldu- ğunu belirten Faruk Doğru, “Bence bu üzerinde ciddi olarak düşünülmesi ve devlet tarafından stratejik bir düzeyde ele alınılması gereken bir konu. Zira makineler, özellikle takım tezgâhları, ülke kalkınmasının ve bir ulusun mamul üretme yeteneğini kazanmasının en önemli aracı olarak öne çıkıyor. Nitekim dünyanın en ileri makine üreticisi olan ülkelerin aynı zamanda dünyanın en kalkınmış en zengin ülkeleri olmasının bir rastlantı olduğu düşünülemez. Zira aynı durum, tekstil, enerji ve hatta bilgisayar sektörleri için kesinlikle geçerli değil. Örneğin, çok büyük bir tekstil üreticisi ülke olmakla çok gelişmiş bir ülke olmak arasında direkt bir bağlantı bulunduğu ileri sürülemez” şeklinde konuşuyor.  

SEKTÖRÜN TANITIMI EKSİK
Makine sektörünün büyük stratejik önemi, bugün ulaştığı ekonomik büyüklük ve gelecek potansiyeli maalesef Türkiye’de henüz yeterince anlaşılabilmiş de- ğil. Hükümet ve bürokrasinin ekonomi birimlerinde, finans çevrelerinde ve yaygın medyada çok açık bir şekilde tanı tma ve tanınma sorunu yaşanıyor. Faruk Doğru’ya göre bu gibi sorunların yanı sıra sektörde yaşanan kimi mikro düzeyde sorunlar da var. Makine tasarı- mı ve üretimi konusunda yetişmiş teknik eleman ve mühendis eksikliği, güçlü bir yan sanayi desteğinin olmaması, patent ve dizayn hakları konusunda hukuki altyapı eksikliği, sektör içinde fiyat, istihdam ve yeni ürün geliştirme gibi konularda haksız rekabet unsurlarının bulunması ve yine sektör içinde bazı Firmalarda taklitçi bir zihniyetin hala mevcut olması ve sektörün ciddi Firmaları- nın uluslararası platformda, kendilerinden kaynaklanmayan bu nedenden dolayı zarar görmesi Türk Makine Sanayi Sektörünü olumsuz yönde etkileyen unsurlar olarak öne çıkıyor.

“EN AZ YÜZDE 20 BÜYÜYEREK YOLA DEVAM EDECEĞİZ”
Makine sektörünün büyüyerek ekonomiye yaptığı katkının 2007 yılında da artarak devam ettiği görülüyor. Her türlü makine ve makine ekipmanları baz alındığı nda, makine sektörünün 2007 yılı ihracatı nın yaklaşık 9 milyar dolara ulaşmı ş olması önemli bir gelişme. Sadece takım tezgâhları sektörünün 2007 yılında 600 milyon dolar ihracat yapmış olduğ unu dile getiren Faruk Doğru, “Katma değerin en yoğun üretildiği bir sektör olduğu göz önüne alınırsa, makine sektörünün yarattığı bu değerlerin çok önemli olduğu kanaatindeyim. Dünya ekonomik konjonktürüne bağlı olarak, sektörün önümüzdeki 5 yıl içinde en az yüzde 20 yıllık büyüme göstereceğini tahmin ediyorum. Kendi üretim alanı- mız olan sac işleme makineleri sektöründe, daha teknolojik makinelerin imalatı nın artan bir tempoda devam edece- ğini düşünüyorum” diyor.  

BAŞARI, ÖNCÜ FİRMALARIN GAYRETİYLE GELDİ
Son 10 yılda, sektördeki firmaların üretim ölçekleri önemli ölçüde artmış ve Türkiye’de ilk Baykal’ın ürettiği abkant pres ve giyotin makas gibi bazı ürün guruplarında Türkiye dünyanın en büyük üreticisi konumuna yükselmiş durumda. Bu gelişme gerçekten Türk Makine Sanayi Sektörü açısından önemli bir başarı. Bu başarının tamamen sektördeki bir iki öncü firmanın bireysel çabaları ve iddiaları sayesinde gerçekleştiğ i, bu başarıda, özel bir dış destek veya katkının söz konusu olmadığı da altı çizilmesi gereken bir realite. Faruk Doğru, Türk firmalarının başarılarının devam edeceğini söylüyor ve “Önümüzdeki yıllarda farklı sac işleme teknolojilerinin Türkiye’de üretimi artan sayıda devam edecek gibi gözüküyor. Bu yeni alt sektörlerde Türkiye’nin dünyada daha iddialı konuma yükselebileceğini düşünüyorum” diyor.  

RAKAMLARLA BAYKAL MAKİNE
• 2007 cirosu 110 milyon YTL.
• 2007 ihracatı 56 milyon dolar.
• Toplam istihdam 650 kişi.
• Toplam fabrika üretim alanı 70 bin metrekare.
• Yıllık makine üretim kapasitesi 3000 adet.  

“Makine sektörünün büyük stratejik önemi, bugün ulaştığı ekonomik büyüklük ve gelecek potansiyeli maalesef Türkiye’de henüz yeterince anlaşılabilmiş değil. Hükümet ve bürokrasinin ekonomi birimlerinde, Şnans çevrelerinde ve yaygın medyada çok açık bir şekilde tanıtma ve tanınma sorunu yaşanıyor.”  

BAYKAL MAKİNA’DAN İLKLER
>> Türkiye’de ilk motorlu giyotin makas üretimi ( 1962 – Bursa Sanayi Çarşısı)
>> Türkiye’de ilk hidrolik sistemli abkant pres ve giyotin makas üretimi (1973)
>> Türkiye’de ilk makine seri imalatı (1974 – Bursa Organize Sanayi Bölgesi)
>> Türkiye’den ilk makine ihracatı (1976 – Irak)
>> Uluslararası bir takım tezgâhı fuarında temsil edilen ilk Türk Firması (1992 – EuroBlech Saç İşleme Fuarı, Hannover – Almanya)
>> Yurt dışında pazarlama ve araştırma / geliştirme odaklı şirket kuran ilk ve tek Türk makine Firması (1992 – Baykal Holding B.V. – Hollanda)
>> Türkiye’de ilk CNC abkant pres üretimi (1994)
>> Avrupa Birliği CE Belgesi almaya hak kazanan ilk Türk makine Firması (1994)
>> Türkiye’de ilk “yüksek hassasiyetli” plazma kesim makinesi üretimi (2002)
>> Takım tezgâhları Sektörü’nde 2005 yılı Türkiye Kurumlar Vergisi birincisi
>> Türkiye’de yapılan en büyük bükme presinin üretimi ve Almanya’ya ihracatı (2007) :
>> Saç işleme sektöründe Almanya’nın amiral Firmalarından Weinbrenner GmbH şirketinin Baykal Makine tarafından satın alınması (Aralık 2007)