Ekonomisinin lokomotifi olarak tekstil sektörünü belirleyen Türkiye’de, yakın bir geçmişe kadar tekstil makine ve aksesuarları üretilmiyordu. Ancak günümüzde tekstil makine sektörü hem yurt dışına yaptığı ihracatla ülkemize döviz kazandırıyor ve daha da önemlisi yurt dışından ülkemize makine satacak firmaların kendilerine çeki düzen vermelerini ve fiyatlarını ona göre ayarlamaları nı sağlıyor. Bir Ram makinesi daha önceki fiyatı 1 milyon 500 bin Euro gibiyken Türkiye’de bu makinenin aynı- sını üretilmeye başlanması ile 800 bin Euro hatta 650 bin Euro’lara fiyatların indiği görülüyor. Bunun sebebi ise yerli makinecilerin aynı makineyi Türkiye’de imal etmeleri ve 500 bin – 600 bin Euro’lara hem yurt içine hem de yurt dışı- na satmaya başlamaları. Bundan tabii ki en büyük faydayı sağlayan da yine Türk tekstil sanayicisi oldu. Yani Tekstil Makineleri ve Aksamları Sanayicileri Derneğ i (TEMSAD) Türk Tekstil sanayine bir aşı yaparak dışarıdan gelecek makinelerin önünü alarak sektöre büyük faydalar sağlayan bir dernek olmuştur diyen Adil Nalbant ile Türk tekstil makineleri sektörünün gelişimini ve TEMSAD’ı n çalışmalarını konuştuk.

Öncelikle Türkiye tekstil makineleri sektörünün tarihi gelişiminden bahsedebilir misiniz?
Yünlü olarak feshane, ipekli olarak Hereke ve pamuklu olarak Bakırköy bez fabrikası ile Osmanlıda makineleşme devlet tarafından başlatılmış, Cumhuriyet dönemi Sümerbank çatısı altında bütün Türkiye’de geliştirilmiş, aynı zamanda özel sektör olarak da İzmir’de Şark Mensucat, Adana’da Milli Mensucat İstanbul’da Mensucat Santral gibi firmalar ile desteklenmiş bu günlere gelinmiştir. Türkiye’de tekstil makine üretiminin 1950 – 1960’lı yıllarda başladığı- nı görüyoruz. Merse Oğuz Makine ve Lütfü Bey boya terbiye makinelerinin ilkleri. Bu arada Bursa’da kara tezgâh denilen dokuma tezgâhlarının Antep’te halı tezgâhlarının üretildiğini görüyoruz. 70’li yıllarda Kıbrıs Barış Harekâtından sonra 1 cente muhtaç olduğumuz dönemde tekstil sektörü iç piyasaya yönelişi ile makine sektörünün oldukça hızlandığını görüyoruz. 80’li yıllarda ikinci el tekstil makinelerinin ithalatını serbest bırakılmasına kadar hızlı bir çıkış var.

Bu gelişim süreci içerisinde TEMSAD ne zaman sahneye çıkıyor?
1998 yılında 8-10 firma tarafından kurulan derneğimiz bu gün 120 üyeye ulaşmı ş yurt içi ve uluslararası pazarlarda üyelerinin ürünlerini pazarlamalarına yardımcı olmakta ve çeşitli faaliyetlerde bulunmaktadır. Bu gün ise boya terbiye makineleri son derece modern, dünya ile rekabet edebilecek düzeydedir. İplik, dokuma, örme makine imalatı hala yetersiz olmasına rağmen, sektörün bir kı- sım makineleri, hazırlık makineleri (Büküm, bobin, şönil, çözgü, fantezi iplik vs.) ve aksesuarları kolaylıkla üretilebilmektedir.

TEMSAD’ın Türk tekstil sanayi ve özellikle tekstil makineleri sanayi açısından önemi nedir?
TEMSAD yurt içindeki tekstil sektörünün aşısı olmuştur. Ekonomisinin lokomotifi olarak tekstil sektörünü belirlemiş bir ülkede, o sektörün makine ve aksesuarlarının üretilmemesi bir handikaptı r. Bu nedenle tekstil makine sektörü hem yurt dışına yaptığı ihracatla ülkemize döviz kazandırmakta ama daha da önemlisi yurt dışından ülkemize makine satacak firmaların kendilerine çeki düzen vermelerini, fiyatlarını ona göre ayarlamalarını sağlamaktadır. Bu yüzden tıpkı aşı insana gerekli ise makine sektörü de ülkeye o kadar gereklidir. Bir Ram makinesi daha önceki fiyatı 1 milyon 500 bin Euro gibiyken bizler bu makinenin aynısını üretmeye başladığı- mızda 800 bin hatta 650 bin Euro’lara inmiştir. Peki, ne olmuştu da fiyatlarında bu indirimlere gitmişlerdi? Cevabı basit. Bizim yerli makineciler aynı makineyi Türkiye’de imal etmeye başlamışlar ve 500 bin – 600 bin Euro’lara hem yurt içine hem de yurt dışına satmaya başlamı şlardır. Bundan Tabii ki en büyük faydayı yine Türk tekstil sanayicisi görmüştür. Yani TEMSAD Türk Tekstil sanayine bir aşı yaparak dışarıdan gelecek mikropların büyümelerini engellemiştir.

Tekstil makine üreticisi olarak üyelerinizin üretimleri ve pazarları hakkında bilgi verir misiniz?
Şunu ayırmak lazım, Tekstil ürünlerini batıya satıyoruz, fakat tekstil makinelerini ise Doğuya, Pakistan, Mısır, Suriye, Hindistan, Bangladeş vs. ülkelere satı- yoruz.Bu yüzden rakiplerimiz; tekstil ürünlerinde doğu ülkeleri, tekstil makinelerinde ise batı ülkeleridir. Yani işimiz oldukça zordur. Bir taraftan yeterli kalite ve teknoloji gerekli, diğer taraftan, ucuz işgücü, enerji, devlet teşvikli ülkeler ile mücadele edeceksiniz. Birde Tekstil makine ve aksamlarını sanayide başka bir sektöre satamazsınız. Tekstil makinelerini tekstilci alır. Avrupalı tekstili de tekstil makine sanayini bırakmamıştır. En büyük kazançları onlar temin etmektedir. Tekstil de moda, makinede teknoloji hala onların tekelindedir. Bütün dünyayı çalıştırırlar, ucuz işgücü ve çevrelerini satın alırlar. Ama bizde yüzlerce atölye ve fabrikaları mızla bütün dezavantajlarını avantaja çevirmeye çalışıyoruz. Bunda da kısmen başarılı olmuşuz diyebilirim.

Derneğiniz sektörün ne kadarlık bir kısmını temsil etmektedir?
Bugün itibari ile derneğimizin üye sayı- sı 120 dir. Fakat Türkiye geneline baktı- ğımızda 180 ile 200 adet tekstil makine ve yardımcı malzemeler üreten firma vardır. Küçük bir işletmede bir ya da iki torna tezgâhı olan, kendilerine verilen yedek parçaları makinelerinde işleyerek siparişleri teslim eden sektördeki diğer imalatçı arkadaşlarımızı da bu sektörde iştigal ediyor farz ediyorsak bu sayı doğrudur. Çünkü bu arkadaşlarımızın yaptığı iş genelde halk arasında tornacı- lık diye tabir ettiğimiz elindeki bozulmuş bir makine parçasının benzerini yapması şeklindedir. Yaklaşık olarak bu tür firma âdeti 60 ile 80 firmadır. Demek ki Temsad tekstil makine sektörünün yüzde 75’ini bünyesinde bulundurmaktadı r.

TEMSAD’ın amaçlarından ve günümüzdeki faaliyetlerinden söz edebilir misiniz?
Dernek olarak en önemli amacımız üyelerimize hizmet etmektir. Bunun içinde sürekli çalışmak zorundayız. Üyelerimizin ihracatlarını artırmada, gerek yurt içinde gerekse yurt dışındaki müşterileri veya karşılaştıkları sorunları gerekli mercilere ulaştırmaktayız. Yurt içinde tekstilin yoğun olduğu bölgelerde tekstil sanayicileri ile tekstil makine üreticileri ve üniversiteleri bir araya getiren tanışma toplantıları ve panellerle sektörümüze faydalı olmaya çalışı- yoruz. Geçen sene Denizli?de yaptığı- mız birinci toplantıdan sonra ikinci olarak Bursa’da geniş katılımlı bir toplantı düzenledik. Uludağ Üniversitesi’nden akademisyenler, Sanko Holding den Zeki Konukoğlu ve Nergis Holding den Şerafettin Güzel toplantımıza teşrif ettiler. Yine tekstil sektörünün yoğun oldu- ğu illerimizden olan Gaziantep’te de tanı şma toplantısı düzenlemiş, üyelerimiz ile sektör temsilcilerini bir araya getirerek dostlukların kurulmasına katkı sağ- lamaktayız. Bu tür toplantıları ileri ki zamanlarda da tekrarlamayı düşünüyoruz. 2009 Haziranında sektörümüzün en büyük fuarı olan ITM 2009’u gerçekleştirmek için çalışmalarımızı yapmaktayız. Gerek yurt içinden gerekse yurt dışından alım yapacak heyetleri Türkiye’de ağırlamak ve onları yerli sanayicimiz ile buluşturmak arzusundayız. TÜTSIS ile olan yakın ilişkilerimiz çerçevesinde fuarı mızın ziyaretçi partneri olmuştur. Üyelerini fuarımıza lanse etmek için onlarda çalışmalar yapmaktadırlar. Yurt dışındaki işbirliği yaptığımız derneklerde kendi üyelerine duyurularımızı iletmekte, onlardan gelecek ziyaretçi taleplerini karşılayarak tekstil üreticisi olan firma yetkililerini de fuarımızda ağırlamak için tanıtım çalışmalarımıza hız vermiş bulunuyoruz. Sadece yurt içinde değil, yurt dışında da fuarlara birlikte katılarak ürünlerimiz sergiliyoruz. Fuara katılamayan üyelerimizin katalog ve CD’lerini de kendi stantlarımızda sergileyerek onlara hizmet etmiş oluyoruz. Örneğin 2007 yılında Almanya’nın Münih şehrinde sektörümüzün olimpiyatı olarak kabul ettiğimiz bir fuarımıza 105 Türk firması. Çin’de yapılan İTMA ASIA fuarına da 40 Türk firması ile katılmıştır. Yine Suriye Mısır, Bangladeş’te yapılan sektör fuarlarına üyelerimizle birlikte derneğimizde katılmışlardır.

Derneğinizin yabancı partnerleri var mı? Varsa bu yabancı kuruluşlarla yürüttüğünüz ortak çalışmalar hakkında bilgi verebilir misiniz?
TEMSAD üyelerini daha fazla yurt dışı- na teşvik etmek için bir dizi anlaşmaya imza atmıştır. Üyelerinin daha iyi işlere imza atmak ve Türk tekstil makine sanayisi için daha iyi hizmet edebilme düşüncesi sonucu, Türk tekstil makine sanayinin pazar konumunda olan ülkelerin tekstil üreticileri ve o ülkelerdeki makine üretici firmaları ile işbirliği anlaşmaları imzaladı. Bizim için potansiyel pazar niteliğinde 80 tane ülke var; geçen yıl ki ihracat verilerimize baktığımızda, 130 tane ülkeye, 233 milyon dolarlık tekstil makinesi ve yan sanayi ihracatı yaptığımızı görüyoruz. Şu ana kadar 12 ülkeden 14 dernek ile işbirliği anlaşması imzalamış bulunmaktayı z. Sanırım bu anlaşmalar sektörel dernekler içerisinde bir ilk konumundadı r. Biz Çin, Endonezya, Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Mısır, Kore, Suriye, ABD gibi ülkelerdeki muadil veya karşı dernekler ile ayrıca kendi içinde 14 üye ülkesi bulunan Arap Federasyonu ile karşılıklı işbirliği anlaşmaları yaptık. Bu ülkelerde fuarlar düzenliyoruz, oralardan topladığımız bilgileri ve yatırımlar için verilen teşvikleri anında üyelerimize duyuruyoruz. Üyelerimizin o ülkelerde mümessil bulmasına yardı mcı oluyoruz, mümessillerini daha işler hale getirmeye uğraşıyoruz. Üyelerimizle sürekli iletişim halinde olup; gitmek istedikleri bir ülke var mı, satmak istedikleri makineler nelerdir, orada mümessilleri var mı araştırıyoruz. Bu yolla sadece Bangladeş’ten 80-90 teşvik yatırımını duyurduk, 100 adet boyahanenin, firmaların isimlerini verdik, isteyenlere mümessil bulduk. Örneğin tek başına bir üyemiz gidip, Bangladeş’teki yatırımı öğrenip gelemez, ya da Endonezya’da kendine mümessil bulmakta zorlanır, ama biz bu konularda gerekeni yapıyoruz. Bu hizmeti dernek olarak bedelsiz alıyoruz ve üyelerimize de bedelsiz veriyoruz. Bunlar sonucunda, çeşitli ülkelerde ortak fuarlar düzenliyoruz. Örneğin Bangladeş’te yaptığımız fuara 30 üyemiz katıldı ve burada çok güzel siparişler aldık. Hedef ülkelerimize üyelerimizi TEMSAD olarak artık biz götürüyoruz. Şu ana kadar birçok ülke ile anlaşmaları n gerçekleşmiş ve diğerleri ile de yazı şmalar devam etmektedir. Birçok taleplerimiz oldu. Onların yardımı ile kendi üyelerine yakınlaşmaktayız. Daha temas etmediğimiz ülkeler vardır, sırası geldikçe bu ülkeler ile de anlaşmaları- mızı imzalayacağız. Anlaşma imzalayacağı mız sıradaki ülkeler, Sri Lanka, Malezya, Vietnam, Tayvan, Kuzey Afrika ülkeleri ile Arap ülkeleridir. Yine Latin, Orta ve Güney Amerika ülkeleri ile Rusya ve Türk Cumhuriyetlerindeki dernek ya da sanayi odaları ile de anlaşmalar imzalamak niyetindeyiz.    


: Adil Nalbant Tekstil Makineleri ve Aksamları Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Bizim için potansiyel pazar niteliğinde 80 tane ülke var; geçen yıl ki ihracat verilerimize baktığımızda, 130 tane ülkeye, 233 milyon dolarlık tekstil makinesi ve yan sanayi ihracatı yaptığımızı görüyoruz.   SPOT:   “ Tekstil ürünlerini Batı’ya satıyoruz, fakat tekstil makinelerini ise Doğu’ya, Pakistan, Mısır, Suriye, Hindistan, Bangladeş vs. ülkelere satıyoruz. Bu yüzden rakiplerimiz; tekstil ürünlerinde Doğu ülkeleri, tekstil makinelerinde ise Batı ülkeleridir. Yani işimiz oldukça zordur. Bir taraftan yeterli kalite ve teknoloji gerekli, diğer taraftan, ucuz işgücü, enerji, devlet teşvikli ülkeler ile mücadele edeceksiniz.”