Milli Eğitim Bakanlığının düzenlediği Robot Yarışmasına üç yıldır katılan İstanbul Sanayi Odası Vakfı (İSOV) Dinçkök Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Robotino kategorisinde iki ödüle layık görüldü. Robotino’ya buz hokeyi oynatan yazılımlarıyla katılan liseliler birincilik ve üçüncülük ödüllerinin sahibi oldu. Türkiye’nin endüstride kullanılan robotları ihraç eder konuma ulaşmasını sağlayacak genç kuşakların gelişimine katkıda bulunan benzeri yarışmaların sürmesi gerektiğini belirten Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Öğretmeni Barış Saygılı ile öğrencileri Mücahit Sağlık ve Kenan Usta’dan, ödüllü projeleriyle ilgili bilgi aldık.

Bilimsel proje yarışmalarına katılmaya nasıl karar verdiniz? Ödüllü projenizle ilgili teknik bilgileri paylaşır mısınız?

Barış Saygılı: Proje yarışmaları hem öğretmenler hem de öğrenciler için özveri gerektiren bir süreç. Bu yüzden çalışmalarımızı ders dışı egzersiz etkinleriyle okul saatleri dışında yürüttük. Okulumuz 2006 yılında eğitim-öğretim hayatına başladı. İlk öğrencilerimizden bu yana okulumuzda sürekli farklı kategorilerde robot çalışmaları yapılıyor. Robotino, çizgi izleyen, sumo, mini sumo, hexacopter, serbest ve temalı robot kategorilerde çalışmalarımız var. Bu yüzden öğrencilerimizin motivasyonlarını artırmak amacıyla her yıl Milli Eğitim Bakanlığının düzenlediği robot yarışmalarına katılıyoruz. Robotino, global bir otomasyon firmasının eğitim amacıyla üretmiş olduğu robottur. Wireless ile bağlantı kurulan, üzerinde görüntü işleme için bir kamerası olan, tüm doğrultularda hareket edebilen, etrafında dokuz ayrı mesafe sensörü bulunan, altında endüktif sensörü yer alan bir sistemden oluşuyor. Öğrencilerimiz bu robota belirlenen senaryolar doğrultusunda program yazdı. Bu seneki senaryo Robotino’ya buz hokeyi oynatmaktı. Kortta iki adet kale bir adet vuruş alanı bulunuyor. Robotino korttaki diski bularak kancası arasına alıyor, ilk vuruş yerine giderek vuruşunu gerçekleştiriyor. Kale içerisinden geçen diskin skor alanı olan kare içerisine girmesi gerekiyor. Daha sonra Robotino tekrar diski alarak bir sonraki görevi olan vuruş alanına gidiyor, vuruşunu gerçekleştirdikten sonra son kaleye de giderek son vuruşunu gerçekleştiriyor. Tüm vuruşlar bittikten sonra Robotino başladığı noktaya geri gelmelidir. Her bir vuruştaki isabetin belli puanları vardır. En yüksek puanı en kısa sürede alan öğrencilerimiz Mücahit Sağlık ve Kenan Usta birinciliği elde etti. Yine aynı kategorideki Erol Kaan Özcan ve Kerem Yazıcı isimli öğrencilerimizden oluşan takım üçüncü oldu.

Öğrencilerinizin projeye katkısı hangi düzeyde gerçekleşti? Proje üzerinde ekip olarak ne kadar bir süre çalıştınız?

Bu bir ekip ve disiplin işidir. Öğrencilerimiz süreç boyunca aktif rol oynadı. Öğrencilerimizden ikişer kişilik gruplar oluşturduk. Gruplar rakip olmalarına karşın yine de birbirlerinin eksik noktalarını tamamlamaya çalıştı. Akran eğitimini aktif olarak kullandık. 12. sınıflardan deneyimli öğrencilerimizi 10. sınıf öğrencilerimizin eksik yönlerini tamamlaması için yönlendirdik. Her pazartesi ve salı günleri okul çıkışında üçer saat Robotino çalışması yaptık. Bu çabamızın sonucunu birincilik ve üçüncülük elde ettik. Ama seneye daha da iddialıyız. Hem birincilik, hem ikincilik, hem de üçüncülük derecesini elde etmek istiyoruz.

Bilimsel projelerin öğrencilerin eğitimi üzerindeki etkisini nasıl görüyorsunuz?

Bu tür çalışmalar öğrencilerin kendi alanlarına olan ilgisini ve motivasyonlarını artırıyor. Derslerde öğrendikleri bilgileri aktif olarak kullanma olanağı sağlıyor ve ayrıca işbirliğiyle takım çalışması becerisi kazandırıyor. İster derece elde etsin, isterse edemesin bu tür çalışmalara katılan her öğrenci bizim için ayrıca bir öneme sahiptir. Önemli olan öğrencilerimizin çalışma azmi ve isteği.

Benzer yarışmalarda eğitim kurumunuzun ödüle layık görüldüğü projeler var mı?

Milli Eğitim Bakanlığı bu yıl 9. Robot Yarışmasını düzenledi. Robotino kategorisi ise üç yıldır yapılıyor. İlk iki yıl birincilik, bu yıl ise hem birincilik hem de üçüncülük derecesini elde ettik.

Projeniz hangi alanlarda kullanılabilecek? Sağladığı somut katkılar neler olacak? Projeleriniz sanayi kuruluşları tarafından geliştirilebilir mi?

Bizim projemizde kullandığımız Robotino bir mobil robottur. Mobil robotlar insanlar için zor, tehlikeli ve sıkıcı olan görevleri yerine getirmek için tasarlandı. Bu robotlar belirli durumlarda belirli senaryoları gerçekleştirmek için çevresel şartlara uygun olarak hareket eder. Bu tür robotlara örnek olarak; su altı araştırma robotları, uçan mobil robotlar, uzay araştırma robotları, mayın tarama robotları ve bomba imha robotları verilebilir. Bunun haricinde ev temizleme robotları, hasta bakıcı robotlar ve garson robotlar da artık insanlara hizmet etmeye başladı. Yani bu tür robotların yapabileceklerinin sınırı insanoğlunun hayal gücüyle ilişkilendirilir.

Projenize kimler maddi destek sağladı? Yeni proje çalışmaları var mı?

Projemize, okulumuzun daimi destekçisi olan İstanbul Sanayi Odası Vakfı, Robotino robotunun alınması hususunda destek sağladı. Okul idaremizse bizim bu tür çalışmalar yapmamız için her anlamda destek oldu. Tamamladığımız ve halen devam eden projelerimiz; delta robot, scara robot, hexacopter, octocopter, zeka küpünü otomatik çözen robot rubikmatik, wii kontollü hareketli robot, cep telefonu kontrollü hareketli robot, manyetik tren, 3 boyutlu yazıcı ve çizgi izleyen robottur.

Üniversite-sanayi işbirliği öncesi gençlerin, orta öğretim düzeyinde bilim projelerinin içinde yer almasının ne gibi artılar kazandıracağını düşünüyorsunuz?

Bilim projelerinde yer alan öğrenciler derslerde daha aktif oluyor. Proje çalışmaları esnasında problem çözme yetenekleri ortaya çıkarken analitik düşünme becerileri de gelişiyor. Takım çalışması yaparak bir ürün meydana çıkarmanın heyecanını yaşıyorlar. Yarışmalarda ortaöğretimden, üniversitelerden hatta yabancı ülkelerden öğrencilerle rakip oluyorlar. Bu da öğrencilerin ufkunu genişletiyor. Kendilerini ulusal ve uluslararası düzeyde test etme olanağı sunuyor. Ülkemizin gelişmesi için bu tür etkinliklere katılan öğrenci sayısını elimizden geldiğince artırmayı hedefliyoruz.

Eklemek istediğiniz herhangi bir şey var mı?

Günümüz teknolojisi çok hızlı ilerliyor. Türkiye olarak çağdaş ve gelişmiş ülkelerle yarışabilmemiz için Ar-Ge faaliyetlerine daha da önem vermeliyiz. Özellikle endüstride kullanılan robotları satın alır pozisyondan, ihraç eder duruma geçmemiz gerekiyor. Biz de İSOV Dinçkök Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi olarak her öğrencimizin mezun olana kadar en az bir tane robotik projeye katılmasını hedefliyoruz.

Proje fikri nasıl ortaya çıktı? Neden bu proje içinde yer almak istediniz?

Mücahit Sağlık: Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri öğrencisi olduğum için robotik konulara ilgim çok fazla. Gerek derslerde gerekse staj uygulamalarımda çok sayıda robotik uygulama içerisinde yer aldım. 10. sınıftan itibaren öğretmenlerimin gözetiminde robotlar yapmaya başladık. Kendi ürettiğimiz robotların çalışması bana büyük bir haz verdi. Okul olarak her sene Milli Eğitim Bakanlığının robot yarışmasına değişik kategorilerde katılıyoruz. Ben de iki senedir Robotino ve çizgi izleyen robot kategorisinde okulumuz adına yarışmaya katılıyorum. İki yıldır grup arkadaşımla birlikte Robotino kategorisinde Türkiye birinciliği elde ediyoruz. Daha şimdiden İSOV aracılığıyla iş teklifi aldım.

Proje süresince kimlerden destek aldınız? Projenin eğitim hayatınızda size neler kattığınız düşünüyorsunuz?

Kenan Usta: Proje süresince öğretmenlerimizden çok destek aldık. Her pazartesi ve salı günleri düzenli olarak okulda çalışma imkanı bulduk. Geçen seneden tecrübemiz vardı. Bu sene o kadar zorlanmadık. Grup arkadaşımla birlikte diğer gruplardaki arkadaşlara yardımcı olmaya çalıştık. Onlara bazı konuları anlatırken kendi eksikliklerimizi de gördük ve tamamladık. Derece elde etmek tabi ki önemli ama benim için önemli olan robotlarla uğraşmak. Onlarla uğraşırken kendimi mutlu hissediyorum. Kendimi daha da geliştirip ülkem adına güzel şeyler başarmak istiyorum.